تایید فسخ قرارداد به جهت خیار عیب
تایید فسخ قرارداد به جهت خیار عیب

فسخ قرارداد و خیار عیب

گاهی اوقات ممکن است بعد از انعقاد معامله مشخص گردد که ملک مورد معامله، معیوب بوده و این عیب در زمان عقد نیز موجود بوده اما به خریدار گفته نشده یعنی از او مخفی مانده است، در اینصورت خیار عیب برای مشتری بوجود می آید. در اینصورت مشتری می تواند حق فسخ خود را اعمال کند و از دادگاه تأیید فسخ آن را بخواهد.

در این دعوا، خواهان کسی است که تأیید فسخ قرارداد را مطالبه می کند و طرف دیگر قرارداد نیز، خوانده دعوا می باشد. دادگاه صالح جهت اقامه این دعوا، دادگاه محلی است که ملک در آنجا واقع شده است. پس از صدور رای مبنی بر تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار عیب، رأی جنبه اعلامی دارد و نیازی به صدور اجراییه نمی باشد.

بیشتر بخوانید: تایید فسخ قرارداد به جهت غبن فاحش

نکات مهم در ارتباط با دعوای تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار عیب

  • تشخیص این امر که چه چیزی عیب محسوب میشود، با عرف و عادت محل انعقاد قرارداد می باشد.
  • اگر عیب موجود در ملک به اندازه ای باشد که ملک از مالیت بیفتد و ارزش نداشته باشد، در اینصورت بیع باطل است.
  • خریدار می تواند تفاوت قیمت مبیع سالم و معیوب را دریافت کند و حق فسخ خود را اعمال نکند.
  • عیبی که برای خریدار، حق فسخ ایجاد می کند، می بایست در زمان عقد موجود باشد. اما اگر این عیب بعد از عقد و قبل از تحویل ملک نیز، ایجاد شود باز هم خریدار، حق فسخ خواهد داشت.
  • خیار عیب بعد از علم به آن فوری می باشد.
  • ممکن است که خریدار بعد از مدت ها از خرید ملک، متوجه عیب موجود در آن گردد، در اینصورت نیز حق فسخ خواهد داشت.
  • اگر خریدار از عیب موجود در مبیع، آگاه باشد، حق فسخ نخواهد داشت.
  • اگر خریدار پس از آگاهی از وجود عیب در مبیع در آن تصرفاتی نماید، این امر به منزله عدول از حق فسخ می باشد.
  • خواهان در ابتدا می بایست حق فسخ خود مانند ارسال اظهارنامه به طرف مقابل خود، اعلام کند و بعد از دادگاه تأیید فسخ آن را بخواهد.
  • تاخیر در اعمال خیار عیب، ارش را از بین نمی برد، ارش همچون دین بر گردن مدیون باقی می ماند و دلیلی برای از بین رفتن آن وجود ندارد.
تایید فسخ قرارداد به جهت خیار عیب
تایید فسخ قرارداد به جهت خیار عیب – عدالت سرا
مستندات قانونی در ارتباط با دعوای تأیید فسخ قرارداد به جهت خیار عیب

ماده ی ۴۲۲ قانون مدنی

اگر بعد از معامله، ظاهر شود که مبیع، معیوب بوده، مشتری مختار است در قبول مبیع معیوب با اخذ ارش یا فسخ معامله.

ماده ی ۴۲۳ قانون مدنی

خیار عیب وقتی برای مشتری ثابت می شود که عیب، مخفی و موجود در حین عقد باشد.

ماده ی ۴۲۴ قانون مدنی

عیب وقتی مخفی محسوب است که مشتری در زمان بیع، عالم به آن نبوده است. اعم از این که این عدم علم، ناشی از آن باشد که عیب واقعا مستور بوده است یا این که ظاهر بوده ولی مشتری ملتفت آن نشده است.

ماده ی ۴۲۵ قانون مدنی

عیبی که بعد از بیع و قبل از قبض در مبیع حادث شود، در حکم عیب سابق است.

ماده ی ۴۲۹ قانون مدنی

در موارد ذیل مشتری نمی تواند، بیع را فسخ کند و فقط می تواند، ارش بگیرد:

  1. در صورت تلف شدن مبیع نزد مشتری یا منتقل کردن آن به غیر.
  2. در صورتی که تغییری در مبیع پیدا شود، اعم از این که تغییر به فعل مشتری باشد یا نه.
  3. در صورتی که بعد از قبض مبیع، عیب دیگری در آن حادث شود. مگر این که در زمان خیار، مختص به مشتری حادث شده باشد که در این صورت مانع از فسخ و رد نیست.

بیشتر بخوانید: بررسی خیار غبن در معاملات

رویه و نظریات قضایی

رای شماره ی ۱۵۹۷ مورخ ۱۳۲۹/۱۰/۵ شعبه ی ۴ دیوان عالی کشور

مجرد وجود عیب در مبیع، مادامی که وجود آن حین العقد محرز نباشد، موجب اثبات حق فسخ برای مشتری نمی باشد و اظهار نظر کارشناس دایر به معیوب بودن مبیع، بدون احراز این که عیب حین العقد وجود داشته یا بعد از آن حادث شده است، موجب ثبوت حق فسخ نیست و مشتری که مدعی حدوث فسخ می باشد، باید وجود عیب را حین عقد اثبات کند تا ثبوت حق فسخ، محرز شود و عدم اقامه ی دلیل بر حدوث عیب، بعد از وقوع معامله بی تاثیر است.

رأی شماره ی ۱۴۶۶ مورخ ۹۱/۱۱/۹ شعبه ۳ دادگاه تجدیدنظر استان تهران

اعمال خیار عیب بعد از علم به آن فوری است و در صورت عدم اعمال در زمان فوری عرفی، تقاضای پرداخت ارش، مسموع نیست.

رأی شماره ی ۱۱۹۸ مورخ ۸۵/۸/۲۱ شعبه ی ۱۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران

چنان چه خریدار، مدعی حقی برای فسخ معامله به علت معیوب بودن مبیع باشد، اقدام وی به تعمیر مورد معامله، مؤید اسقاط خیار عیب است.

رأی شماره ی ۱۲۲۴ مورخ ۸۳/۱۰/۲۲ شعبه ی ۲۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران

صرف نظر از این که آیا کلا عیبی که مخفی از نظر خواهان در زمان معامله باشد، وجود داشته یا خیر؟ وفق اظهارات نامبرده در اولین جلسه ی دادرسی اظهار داشته، یک روز بعد از انجام معامله ۸۲/۴/۱۵ متوجه ی عیب شده؛

ولی زمان تقدیم دادخواست ۸۲/۶/۱۰ است. در حقیقت به فوریت عمل نشده و با توجه به فاصله ی زمانی اطلاع از عیب و تاریخ تسلیم دادخواست، خیار عیب ساقط شده است.

نظریه ی مشورتی شماره ی ۵۶۸۶۷ مورخ ۸/۱۱/۷۸ اداره ی حقوقی قوه ی قضاییه

در خصوص عدم صدور پروانه ی ساختمان به علت کاربری غیر مسکونی با عنایت به این که عدم تحقق غرض خریدار کاشف از عیب مبیع نیست، حق فسخ معامله برای خریدار محقق به نظر نمی رسد.

نشست قضائی استان مازندران/ شهر نکا مورخ ۱۳۹۷/۰۷/۰۵

با توجه به مواد ۴۲۲ و ۴۳۵ قانون مدنی اگر مشتری در اعمال خیار عیب فوریت را رعایت نکند آیا مستحق دریافت ارش به جهت خرید مبیع معیوب می باشد یا خیر؟

نظر هیئت عالی

اساساً فوریت در خیار غبن و خیار عیب ناظر بر اعمال حق فسخ است نه مطالبه ی ارش و فوریت نیز معیار و مفهوم عرفی دارد. اما مطالبه ارش که در مقام جبران خسارت خریدار یا عودت ثمن زیاده بر ارزش مبیع به مشتری می باشد، مبتنی بر قاعده لاضرر و سایر قواعد فقهی است که تأخیر در اجرای این حق، موجب زوال یا سقوط حق مطالبه ارش نمی شود؛ زیرا تاخیر آن موجب ضرر طرف معامله نمی شود.

جهت مشاوره حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری به صفحه تماس با ما مراجعه فرمائید.

مقالات زیر را مطالعه کنید

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن