جرم رها کردن طفل چیست؟ مجازات آن کدام است؟
جرم رها کردن طفل یا اشخاصی که قادر به محافظت از خود نیستند
مهسا باقری | وکیل پایه یک دادگستری
جرم رها کردن طفل
بنابر موازین و مقررات قانونی موجود، بالاخص ماده 633 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات، رها کردن طفل و بطور کلی هر فردی که توانایی محافظت از خود را ندارد، جرم بوده و توسط قانونگذار جرمانگاری شده است. جرم رها کردن طفل زمانی محقق میگردد که شخص در مقام مرتکب جرم، اقدام به رها کردن طفل در محلی نماید. تفاوتی نمینماید که آن محل خالی از سکنه باشد یا آنکه در آبادی و جایی که دارای سکنه است، بوده باشد. جرم رها کردن طفل یا اشخاصی که قادر به محافظت از خود نیستند یک جرم مطلق بوده و تحت هر شرایطی مرتکب به مجازات مقرر قانونی محکوم میگردد. ناگفته نماند در فرضی که بواسطه رها کردن طفل، وی دچار صدمه یا آسیبی شده و یا بعضاً فوت نموده باشد، مجازات فوق نیز به مجازات جرم رها کردن طفل اضافه خواهد شد. در مقاله حاضر که توسط گروه وکلای عدالت سرا تحریر یافته است سعی میگردد به تفصیل در ارتباط با جرم رها کردن طفل و مجازات آن پرداخته شود.
بیشتر بخوانید: جرم ربودن طفل تازه متولد شده چیست؟ مجازات آن کدام است؟
عناصر تشکیلدهنده جرم رها کردن طفل
نیک مستحضرید که هر جرم مرکب از سه عنصر قانونی، مادی و روانی میباشد و جهت جرم شناختن هر فعل یا ترک فعلی میبایست هر سه عنصر فوقالاشاره توأمان وجود داشته باشند. ارکان تشکیلدهنده جرم رها کردن طفل یا اشخاصی که قادر به محافظت از خود نیستند همانند سایر جرائم عبارتند از: عنصر قانونی، عنصر معنوی (رکن روانی) و عنصر مادی.
1- عنصر قانونی، مستند قانونی هر جرم است. این رکن در واقع در راستای اصل قانونی بودن جرم و مجازات موضوع ماده 2 قانون مجازات اسلامی پیشبینی شده است. رکن قانونی در طول دو رکن دیگر قرار دارد بدین معنی که رکن قانونی جرم باید باشد تا بتوان در خصوص رکن مادی و معنوی آن جرم اظهارنظر کرد. عنصر قانونی جرم رها کردن طفل یا اشخاصی که قادر به محافظت از خود نیستند ماده 633 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات میباشد که به موجب آن فردی که مرتکب جرم رها کردن طفل شده باشد به مجازات مندرج در آن ماده (حسب مورد حبس یا جزای نقدی) محکوم میگردد.
2- عنصر معنوی، اندیشه و فعل و انفعالات ذهنی مرتکب جرم است و حال و احوال ذهنی مجرم در این رکن مورد بررسی قرار میگیرد. عنصر معنوی جرم رها کردن طفل، عبارت است از تعمدی بودن رفتار مرتکب جرم و ارادی بودن رفتار ارتکابی وی در رها کردن طفل و همچنین علم و اطلاع کامل وی از تحقق جرم ارتکابی. ذکر این نکته حائز اهمیت است که چنانچه شخص تصور نماید که فردی که اقدام به رها کردن او نموده است، قادر به محافظت از خود میباشد در حالی که او غیربالغ بوده و توانایی انجام این کار را نداشته است، قصد مجرمانه مرتکب در تحقق جرم رها کردن طفل محقق نشده است.
3- عنصر مادی در واقع نِمود بیرونی اندیشه مجرمانه (آثار ملموس و بیرونی جرم) است و آثار بیرونی رفتار مجرمانه (پیکره جرم) در این رکن مورد بررسی قرار میگیرد. عنصر مادی جرم رها کردن طفل یا اشخاصی که قادر به محافظت از خود نیستند عبارت است از رفتار فیزیکی مرتکب جرم در راستای رها کردن طفل. جهت انجام فعل ارتکابی توسط مرتکب جرم این نکته میبایست مدنظر قرار گیرد که اولاً طفل رها شده باید در محدوده سنی بوده باشد که توانایی مراقبت و محافظت از خود را نداشته باشد. ثانیاً محل رها شده، خالی از سکنه باشد چراکه در صورتی که محل دارای سکنه باشد، مجازات مرتکب جرم رها کردن طفل، تقلیل مییابد (مکان رها نمودن طفل یا اشخاصی که قادر به محافظت از خود نیستند میتواند موجب تخفیف مجازات شود. بر این اساس اگر مکان رها نمودن، آبادی و جایی که دارای سکنه است باشد، مرتکب تا نصف مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.). مساله مهمی که در خصوص جرم رها کردن طفل میبایست بدان اشاره گردد آن است که مرتکب این جرم هر فردی اعم از والدین طفل میتواند باشد فلذا در صورتی که هر یک از والدین اقدام به رها کردن طفل نموده باشند، به مجازات مقرر در ماده 633 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات محکوم میگردند.
بیشتر بخوانید: جرم کودک آزاری چیست؟ انواع آن کدام است؟
مجازات جرم رها کردن طفل
حسب مندرجات تنظیمی در ماده 633 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات در صورتی که فردی اقدام به ارتکاب جرم رها کردن طفل در محل خالی از سکنه نموده باشد، به حبس از سه ماه تا یک سال و یا جزای نقدی از 82,500,000 تا 330,000,000 ریال محکوم خواهد شد. لازم به توضیح است که چنانچه محل رها کردن طفل، آبادی یا دارای سکنه باشد، مرتکب تا نصف مجازات مقرر در ماده بالاذکر محکوم خواهد شد. مضاف بر آنکه چنانچه به واسطه رها کردن طفل، صدمهای به وی وارد شده و یا فوت نموده باشد، رهاکننده علاوه بر مجازات فوق به قصاص یا دیه یا ارش نیز محکوم خواهد شد. سزاوار توجه است که جرم رها کردن طفل با اصلاح ماده 104 قانون مجازات اسلامی به موجب ماده 11 قانون کاهش حبس تعزیری مصوب 1399، در زمره جرائم قابل گذشت شناخته شده است. (مستند به تبصره 1 ماده 100 قانون مجازات اسلامی، جرم قابل گذشت به جرمی گفته میشود که تا زمانی که شاکی شکایت خود را مطرح ننماید به جریان نمیافتد و با اعلام گذشت او تعقیب و اجرای مجازات موقوف میگردد.)
امیدواریم مطالب برای شما مفید بوده باشد. در صورت مفید بودن، مقالات را با دوستان خود به اشتراک بگذارید و با امتیاز دادن به آنها، ما را در جهت بهبود و تولید هر چه بیشتر مطالب یاری فرمایید. همچنین میتوانید نظرات یا سوالات خود را در بخش دیدگاهها مطرح نمایید در صورت امکان در اسرع وقت به سوالات شما پاسخ داده خواهد شد.
