مقالات
7 ماه قبل
451
مفهوم فرزندخواندگی
در اصطلاح علم حقوق، فرزندخواندگی به وضعیت قانونی اطلاق میگردد که طی آن، یک یا چند نفر (حسب مورد زن و شوهر یا دختر و یا زن مجرد) اقدام به تحت سرپرستی قرار دادن کودک بیسرپرست یا بدسرپرست نموده و عهدهدار نگهداری، تربیت و پرداخت نفقه کودک یا نوجوان تحت سرپرستی میگردند (به دلالت ماده 17 قانون حمایت از کودکان بیسرپرست و بدسرپرست). با شروع فرآیند فرزندخواندگی، از منظر حقوقی آثاری اعم از آثار مالی و همچنین آثار غیرمالی در روابط میان والد یا والدین سرپرست و همچنین کودک یا نوجوان تحت سرپرستی...
7 ماه قبل
620
جرم عدم ثبت نکاح
مطابق با موازین و مندرجات قانونی موجود، ثبت ازدواج دائم یک تکلیف قانونی بر ذمه زوج است و عدم ثبت آن، جرم محسوب خواهد شد. همچنین لازم به توضیح است که ثبت نکاح موقت برخلاف نکاح دائم، الزامی نمیباشد. در واقع نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در جهت محوریت و استواری روابط خانوادگی، نکاح دائم را که مبنای تشکیل خانواده است مورد حمایت قرار داده است. شایان ذکر است که نکاح موقت نیز تابع موازین شرعی و مقررات قانون مدنی میباشد. مستند به ماده 21 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، مقنن...
7 ماه قبل
1401
مفهوم دستور موقت
دستور موقت یا دادرسی فوری نهادی است که با هدف سریعتر و البته موقتی برای رسیدن به خواسته و همچنین هموار نمودن مسیر اجرای حکم قطعی دادگاه، توسط مقنن پیشبینی شده است. علاوه بر دعاوی حقوقی، در دعاوی خانوادگی نیز امکان صدور دستور موقت توسط مقنن پیشبینی شده است. علیالاصول درخواست دستور موقت میبایست در دادگاهی مطرح شود که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد مگر آنکه موضوع دستور موقت خارج از مقر دادگاه صالح به رسیدگی به اصل دعوا باشد که در اینصورت، مستند به ماده 312 قانون آیین دادرسی...
7 ماه قبل
9904
تجدیدنظر خواهی چیست؟
واژه «تجدیدنظر» در لغت به معنای دوباره قضاوت کردن یا مورد بررسی مجدد قرار دادن امری میباشد. در حقیقت، تجدیدنظر خواهی، قضاوت دوباره امری است که یک مرتبه در دادگاه نخستین، مورد بررسی قرار گرفته و ماهیتاً، بازبینی اعمال دادگاه نخستین میباشد. قانونگذار مطابق با قوانین و مقررات موجود، شرایطی را وضع نموده است که مطابق با آن، ترتیبی مقرر گردد تا هر دعوا، بتواند دو بار مورد قضاوت قرار گیرد. تجدیدنظر یکی از طرق شکایت از رای میباشد. در یک تقسیمبندی کلی اعتراض به آراء به طرق عادی و طرق فوقالعاده تفکیک...
7 ماه قبل
9954
تجدیدنظر خواهی چیست؟
واژه «تجدیدنظر» در لغت به معنای دوباره قضاوت کردن یا مورد بررسی مجدد قرار دادن امری میباشد. در حقیقت، تجدیدنظر خواهی، قضاوت دوباره امری است که یک مرتبه در دادگاه نخستین، مورد بررسی قرار گرفته و ماهیتاً، بازبینی اعمال دادگاه نخستین میباشد. قانونگذار مطابق با قوانین و مقررات موجود، شرایطی را وضع نموده است که مطابق با آن، ترتیبی مقرر گردد تا هر دعوا، بتواند دو بار مورد قضاوت قرار گیرد. فیالواقع زمانی که پروندهای در دادگاه نخستین مطرح گردیده و پس از جری تشریفات رسیدگی، دادنامهای صادر میشود، این امکان برای هر...
7 ماه قبل
4564
قرار معاینه محل
گاهی اوقات ممکن است بنابر درجه اهمیت موضوع پرونده، قاضی رسیدگیکننده به دعوا، تشخیص دهد در صورتی که موضوع را شخصاً بررسی و مشاهده نماید، بهتر و دقیقتر بتواند همه جوانب را سنجیده و اقدام به اخذ تصمیم شایسته قضایی نماید. مضاف بر اینکه در بعضی از دعاوی، قاضی جهت تشخیص دقیقتر موضوع پرونده، میتواند اقدام به انجام این امر نماید. جهت انجام این امر، قانونگذار مطابق با قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، شرایطی را پیشبینی نموده است تا بر آن اساس، دادرس پرونده بتواند کشف حقیقت...
7 ماه قبل
11000
مفهوم دعوای تقابل
دعوای تقابل عبارت است از دعوای خوانده علیه خواهان. دعوای تقابل در زمره یکی از دعاوی طاری میباشد که بموجب آن، چنانچه خوانده قصد داشته باشد که علاوه بر دفاع در دعوای فعلی، خود نیز به خواستهای برسد، میتواند در مقابل ادعای خواهان، جهت دفاع از خود، دعوای تقابل مطرح نماید. لذا دعوای تقابل الزاماً میبایست از سوی خوانده دعوی اقامه گردد. شرایط اختصاصی دعوای تقابل، اقامه آن از سوی خوانده، اتحاد منشأ و یا ارتباط کامل آن با دعوای اصلی (مستند به ماده 141 قانون آیین دادرسی مدنی) و نیز اقامه...
7 ماه قبل
14887
مفهوم تصحیح رای
پس از طرح دعوا در مرجع صالح و تعیین وقت رسیدگی، قاضی رسیدگیکننده به دعوا، پس از استماع اظهارات طرفین و بررسی اسناد و مدارک ابرازی، اقدام به انشاء رای مینماید. علیالاصول دادرس در مقام تنظیم و نوشتن رای و پیش از امضای آن، به اندازه کافی دقت لازم را به عمل میآورد اما گاهی اوقات ممکن است که سهو قلم اتفاق افتد. بطور مثال ممکن است که نام و مشخصات طرفین دعوا به اشتباه نوشته شود و ... در اینصورت بنا بر تجویز مقنن در ماده 309 قانون آیین دادرسی مدنی،...
مفهوم مهریه
مَهریه یا صِداق به مالی گفته میشود که زن بر اثر انعقاد عقد نکاح، مالک آن شده و مرد ملزم به پرداخت آن میشود. مقنن در ماده 1087 قانون مدنی به تعریف مهریه پرداخته است. با توجه به مندرجات موجود در قانون مدنی و همچنین قانون حمایت خانواده میتوان اینگونه بیان نمود که مهریه، نوعی الزام قانونی است که بر زوج تحمیل شده و فقط زوجین میتوانند در زمان انعقاد عقد نکاح یا پس از آن، در خصوص میزان آن با یکدیگر توافق نمایند فلذا سکوت زوجین در زمان عقد و یا حتی...
7 ماه قبل
3723
مفهوم دستور موقت
دستور موقت که از آن به دادرسی فوری نیز تعبیر میشود، نوعی از انواع دادرسی است که بعد از رسیدگی اجمالی دادگاه در محدوده خواسته و دلایل ابرازی خواهان دعوا، عندالاقتضاء صادر میگردد. دستور موقت یک اقدامی تبعی است که به تبع اصل دعوا درخواست میشود. مستنبط از مواد 311 و 318 قانون آیین دادرسی مدنی، درخواست صدور دستور موقت میتواند پیش از مطرح شدن دعوا، همزمان با اقامه دعوا و یا پس از آن صورت بگیرد. به دلالت ماده 316 قانون آیین دادرسی مدنی، دستور موقت دایر بر توقیف مال، انجام...
7 ماه قبل
14206
عواقب قانونی ترک منزل مشترک
همین که نکاح به درستی واقع شود، حقوق و تکالیفی برای زن و شوهر ایجاد میشود که حقوقدانان از آن به «آثار نکاح» تعبیر میکنند (مستنبط از ماده 1102 قانون مدنی). آثار حقوقی نکاح شامل دو بخش مالی و غیرمالی است. یکی از آثار غیرمالی نکاح، لزوم زندگی مشترک زوجین با یکدیگر است. اگر هر یک از زن یا شوهر، بدون وجود عذرموجه قانونی، به اختیار خود، منزل مشترک را ترک نمایند، این عمل برای هر یک از آنان تبعات قانونی خاص خود را در پی خواهد داشت. در مقاله حاضر...
7 ماه قبل
5902
ماهیت حقوقی جهیزیه
قانونگذار هم در قانون مدنی و هم در قانون حمایت خانواده، هیچ تعریفی از جهیزیه و ماهیت حقوقی آن بیان ننموده است اما مطابق با تعریفی که اکثر علمای حقوق و همچنین حقوقدانان از جهیزیه ارائه نمودهاند میتوان اینگونه بیان داشت که جهیزیه آن مالی است که شامل اقلام و وسایل ضروری جهت آغاز زندگی مشترک میباشد که معمولاً بنا به عرف و رسم و رسومات کشور ما، توسط خانواده زوجه (عروس) خریداری میگردد و دختر نیز آن وسایل را به منزل شوهر خود میبرد. از منظر حقوقی، آوردن جهیزیه توسط زوجه...
7 ماه قبل
3916
جهیزیه چیست؟
مقنن تعریف خاصی از جهیزیه ارائه ننموده است اما مطابق با عرف جاری، جهیزیه در زمره اموال منقولی است که زوجه پس از ازدواج، برای استفاده یا تزئین به منزل زوج میآورد. بنابراین زن مالک جهیزیه بوده و مرد فقط حق استفاده از آن را داشته و ید وی امانی خواهد بود و مسئول تلف آن نیست مگر در صورت تعدی یا تفریط. ناگفته نماند که وفق ماده 1107 قانون مدنی، تهیه لوازم منزل بر عهده مرد بوده و جزء نفقه زن محسوب میگردد (در برخی از شهرهای ایران تهیه جهیزیه یا تهیه...
7 ماه قبل
37928
دعوای تعدیل تقسیط محکومبه
زمانی که بدهکار به موجب حکم قطعی صادره از سوی دادگاه، محکوم به پرداخت مبلغی به طلبکار میشود، میتواند در صورتی که توانایی پرداخت بدهی خود را نداشته باشد، دادخواست اعسار از پرداخت محکومبه را تقدیم دادگاه نماید. حال اگر این دادخواست مورد پذیرش دادگاه قرار گرفته باشد و حکم اعسار مبنی بر پرداخت به نحو تقسیط صادر شده باشد هر یک از اصحاب دعوا (محکومله و محکومعلیه) این حق را دارند که پس از گذشت مدتی بنا بر تغییر وضعیت اقتصادی جامعه و یا تغییر در وضعیت زندگی محکومعلیه (مدیون)،...
7 ماه قبل
13722
مفهوم دستور موقت
مطابق با مقررات قانون آیین دادرسی مدنی چه در قانون سال 1318 و چه در قانون سال 1379، هیچ تعریفی از دستور موقت (دادرسی فوری) بیان نشده است و صرفاً در مقام ابراز یک مصداق کلی، که آن هم محدود به اموری شده که تعیین تکلیف آن فوریت دارد، مجرای صدور دستور موقت را مشخص ساختند. فیالواقع میتوان اینگونه بیان نمود که دستور موقت همان دادرسی فوری میباشد که به منظور سریعتر رسیدن به هدف (البته بصورت موقتی) و همچنین هموار کردن مسیر اجرای حکم قطعی توسط قانونگذار پیشبینی شده است که در...
