مقالات
3 هفته قبل
16267
مفهوم ضرر و زیان ناشی از جرم
هرگاه جرمی اتفاق میافتد، در اثر ارتکاب این جرم، ممکن است خساراتی اعم از مادی یا معنوی متوجه زیان دیده (شاکی دعوا) گردد فلذا مقنن این حق را به وی داده است تا بتواند خسارات خود را مطالبه نماید. ضرر و زیانهای وارده در اثر ارتکاب جرم اعم از آسیبهای جانی، خسارت مادی و خسارت معنوی میباشد. مطالبه این قسم از خسارات، دارای سلسله مراتبی میباشد که میبایست توسط شاکی رعایت گردد. قانونگذار در مواد 14 الی 17 از قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص نحوه مطالبه ضرر...
3 هفته قبل
26034
نحوه اجرای مجازات جزای نقدی
جزای نقدی بعنوان یکی از مجازاتهای تعزیری میباشد که توسط مقنن، جهت اِعمال مجازات بر مرتکب جرم، تعیین میگردد. علیالقاعده زمانی که شخصی مرتکب جرمی میگردد، جهت اعمال قانون در مورد وی بسته به نوع جرم ارتکابی، قانونگذار برای وی مجازاتهای گوناگونی را اعم از حبس، شلاق، جزای نقدی و ... را مقرر مینماید، همانگونه که بیان شد یکی از مجازاتهای تعیین گردیده در قانون مجازات اسلامی، محکومیت مرتکب جرم به پرداخت جزای نقدی میباشد. در مقاله حاضر که توسط گروه وکلای عدالت سرا تحریر یافته است، سعی میگردد به...
3 هفته قبل
14198
مفهوم حقوقی دعوا
بنابر موازین و مقررات قانونی موجود بالاخص اصل سی و چهارم قانون اساسی، دادخواهی حق مسلم افراد جامعه است و هر کس میتواند جهت احقاق حقوق خویش به محکمه صالح مراجعه نموده و دعوای خویش را مطرح نماید. واژه دعوا در لغت به معنای ادعا کردن، خواستن و ... آمده است. در اصطلاح علم حقوق، دعوا به عملی گفته میشود که جهت تثبیت حق صورت میگیرد که به موجب آن شخص با ارائه دلایل محکمهپسند جهت اثبات ادعای خود به دادگاه مراجعه مینماید. قانونگذار حکیم جهت اقامه دعوا شرایطی را برشمرده است...
3 هفته قبل
3153
مفهوم حقوقی تعویق اجرای مجازات
بنابر موازین و مقررات قانونی موجود همچنین رویه قضایی حاکم بر محاکم دادگستری، در رسیدگی به احکام کیفری اصل بر آن است که پس از صدور رای و قطعیت آن، عملیات اجرای حکم تا زمان اجرای کامل آن حکم ادامه یابد (مستنبط از ماده 494 قانون آیین دادرسی کیفری). بدین ترتیب که پس از قطعیت رای صادره و ارسال پرونده به واحد اجرای احکام، دادیار اجرای احکام میبایست حکم صادره را به همان ترتیب مقرر در دادنامه اجرا نماید (وفق ماده 498 قانون آیین دادرسی کیفری). اما گاهی اوقات ممکن...
3 هفته قبل
210
مفهوم حقوقی تشدید مجازات
بنابر موازین و مندرجات تنظیمی در قانون مجازات اسلامی، گاهی اوقات به دلیلی وجود برخی عوامل نظیر زمان یا مکان ارتکاب جرم، شرایط خاص بزهکار یا بزهدیده، دفعات ارتکاب جرم و ... قاضی صادرکننده رای مکلّف به تشدید مجازات مرتکب جرم میباشد. تشدید مجازات به معنای تعیین نمودن مجازات مرتکب جرم بیشتر از حداکثر قانونی میباشد؛ بطور مثال در فرضی که شخص «الف» در مقام مرتکب اقدام به ارتکاب جرمی نموده باشد که مجازات آن ده تا پانزده سال حبس میباشد و قاضی پرونده برای او مجازات بیست سال حبس را...
3 هفته قبل
11408
مفهوم حقوقی بطلان معامله
به شرح مندرج در ماده 183 قانون مدنی، عقد یا قرارداد به معنای توافق دو یا چند اراده برای ایجاد اثر حقوقی میباشد بدین معنی که یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر، تعهد بر انجام امری نمایند که مورد قبول همگی آنها میباشد. فلذا پر واضح است که عقد یا قرارداد مبتنی بر تراضی حداقل دو شخص میباشد. قانونگذار حکیم جهت صحت هر معامله، شرایط اساسی را برشمرده است که در صورت فقدان هر یک از این شرایط، معامله منعقده، صحیح نبوده و محکوم به بطلان خواهد...
1 ماه قبل
358
مفهوم حقوقی توبه به عنوان یکی از اسباب سقوط مجازات
واژه توبه از منظر لغوی به معنای بازگشت از گناه و ترک گناهان کنونی میباشد. به بیانی دیگر توبه حالتی نفسانی است که متضمن توجه و بازگشت انسان به سوی خدا پس از ارتکاب رفتار مجرمانه میباشد. به گونهای که مرتکب به زشتی رفتار خویش آگاه و ندامت و اصلاح در رفتار وی مشاهده و بر ترک آن رفتار در آینده مصمم شود و سعی خود را برای اصلاح و جبران خسارت بکار گیرد (وفق ماده 1 بخشنامه شماره ۹۰۰۰/۱۷۵۷۷/۱۰۰ مورخ 09-04-1403 رئیس قوه قضاییه...
مفهوم حقوقی اشتباه به عنوان یکی از عوامل رافع مسئولیت کیفری
مطابق با قوانین و مندرجات قانونی موجود، بالاخص قانون مجازات اسلامی، عوامل رافع مسئولیت کیفری به عواملی اطلاق میگردد که به موجب آن در اثر بروز برخی علل درونی و نفسانی در مجرم، وی از مسئولیت کیفری معاف میگردد فلذا در عوامل رافع مسئولیت کیفری، رفتار مرتکب جرم تلقی میشود لکن به جهت از بین رفتن عنصر معنوی جرم، مجازات مرتکب ساقط میگردد. این عوامل عبارتند از جنون، صِغَر، عدم اختیار (اکراه، اجبار، خواب، مستی) و اشتباه. منظور از اشتباه به عنوان یکی از عوامل...
1 ماه قبل
28407
مفهوم حقوقی ارز خارجی
در جامعه کنونی با توجه به تغییر روند اقتصادی و افزایش معاملات بینالمللی بعضاً مشاهده میگردد که افراد مختلف جامعه اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی اقدام به انعقاد قراردادهایی مینمایند که به موجب آن یکی از طرفین در ازای دریافت مال یا تعهد موضوع قرارداد، مکلف به پرداخت ارز خارجی بابت ثمن معامله یا قرارداد به طرف دیگر میشود. دعوای مطالبه ارز خارجی در زمره دعاوی حقوقی و مهم تجاری بوده که در نظام حقوقی کشور ما به کرات مطرح میگردد. بنابر موازین و مقررات قانونی موجود، ارز خارجی عبارت...
1 ماه قبل
39612
تعریف عده
به شرح مندرج در ماده 1150 قانون مدنی، عده به مدت زمانی اطلاق میگردد که تا پیش از اتمام آن، زنی که عقد نکاح او منحل شده است، نمیتواند با مرد دیگری ازدواج نماید. در قانون مدنی و همچنین شرع مقدس اسلام عده اعم است از عده طلاق، عده وفات، عده فسخ نکاح، عده نزدیکی به شبهه و عده بذل یا انقضای مدت در عقد نکاح موقت. در صورت منحل گردیدن عقد نکاح به واسطه طلاق میان زوجین، زن مکلف است که به مدت سه طُهر (سه پاکی)، عده طلاق نگه دارد. لازم به...
1 ماه قبل
13307
مفهوم حقوقی عده
به دلالت ماده 1150 قانون مدنی عده عبارت است از مدتی که تا پیش از اتمام آن، زنی که عقد نکاح او منحل گردیده است، به حکم قانون نمیتواند شوهر دیگری اختیار نماید. عده دارای اقسام مختلفی اعم از عده طلاق، عده وفات، عده فسخ نکاح، عده نزدیکی به شبهه و عده بذل یا انقضای مدت در عقد ازدواج موقت میباشد. عده وفات به عنوان یکی از اقسام عده که هم در قانون و هم در شرع مقدس اسلام بدان تاکید شده است، عبارت است از گذشتن مدتی که زوجه پس از...
قرارداد مشارکت در ساخت
یکی از قراردادهایی که به کرات میان مردم منعقد میگردد، قرارداد مشارکت در ساخت میباشد. قرارداد مشارکت در ساخت به عنوان یک قرارداد خصوصی، زمانی منعقد میگردد که یک یا چند شخص در مقام مالک، ملک خود را در اختیار یک یا چند شخص دیگر به عنوان سازنده قرار میدهند تا بر اساس تخصص و سرمایه خویش از مراحل ابتدایی اعم از اخذ دستور نقشه تا تکمیل و اتمام مراحل ساخت، طی بازه زمانی مشخص شده، در قسمت توافق شده در قرارداد مشارکت در ساخت با مالک یا مالکین شریک شوند....
تعریف حقوقی ارث
واژه ارث از منظر لغوی به معنای بقا میباشد. در اصطلاح علم حقوق، ارث به معنای ترکه، مال یا حقی است که با فوت متوفی (مورث) به بازماندگان (وراث) وی منتقل میگردد. قانونگذار در مواد 861 الی 949 قانون مدنی به مبحث ارث و طبقات وراث و همچنین میزان سهمالارث هر یک از آنان در فروض مختلف اشاره نموده است. به شرح مندرج در ماده 861 قانون مدنی موجبات ارث اعم است از نسب و سبب. افرادی که به موجب نسب ارث میبرند در سه طبقه دستهبندی شدهاند:
1- پدر و مادر...
1 ماه قبل
1977
مفهوم حقوقی شروط ضمن عقد ازدواج
واژه شرط در منظر لغوی به معنای قرار، پیمان، عهد و ... آمده است. در اصطلاح علم حقوق، شرط به توافقی تبعی میگویند که در ضمن یک عقد اصلی بکار میرود. فلذا شرط توافقی است که متناسب با موضوع عقد اصلی، بر حسب تراضی طرفین تعیین میشود؛ بطور مثال در عقد ازدواج، زوجه شرط مینماید که حق انتخاب مسکن و منزل مشترک با او باشد. لازم به توضیح است که در نظام حقوقی ایران و مطابق با پارهای از مواد قانون مدنی و همچنین قانون حمایت خانواده، زوجه در بعضی...
2 ماه قبل
2134
مفهوم حقوقی طلاق
واژه طلاق از منظر لغوی به معنای رها شدن، ترک کردن و ... آمده است. در اصطلاح حقوقی طلاق به معنای انحلال نکاح است که با جاری شدن صیغه مخصوص و رعایت تشریفات مقرر قانونی انجام میگیرد. ذکر این نکته حائز اهمیت است که طلاق مختص عقد دائم است و عقد موقت یا به بذل مدت از سوی زوج و یا با انقضای مدت منحل میگردد (مستنبط از ماده 1139 قانون مدنی). همچنین به دلالت ماده 1143 قانون مدنی اقسام طلاق عبارتند از: طلاق بائن و طلاق رجعی. طلاق بائن به طلاقی میگویند...
