بدی را با عدالت پاسخ دهيد، مهربانی را با مهربانی. كنفوسيوس دادگاهی بالاتر از دادگاه‌های عدل وجود دارد و آن دادگاه وجدان است. مهاتما گاندی تا زمانی كه توده مردم برای بهبود حال يكديگر احساس مسئوليت نكنند، عدالت اجتماعی تحقق نمی يابد. هلن كلر
لوگوی عدالت سرا

چگونه می توان به شکل قانونی از شوهر نفقه گرفت؟!

ترک انفاق

ترک انفاق به چه معناست؟

یکی از حقوقی که بعد از ازدواج در زمره حق و حقوق مالی زوجه (زن) می باشد و مرد مکلف است که در صورت تمکین زن آن را به وی پرداخت نماید، نفقه می باشد.

مطلب مرتبط: عواقب قانونی ترک منزل توسط همسر

تعریف نفقه

نفقه از نظر لغوی یعنی خرج کردن یا تامین هزینه های زندگی زن و فرزند و در قانون مدنی نفقه در ماده ١١٠٧ اصلاحی سال ١٣٨١ اینگونه تعریف شده است:
نفقه زوجه عبارت است از تمام احتیاجات متعارف زن که متناسب با وضعیت زن باشد از قبیل مسکن، پوشاک، خوراک، اثاث منزل، هزینه های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا نیاز به واسطه نقصان یا بیماری.

از زمان وقوع عقد نکاح دائم، زن و مرد حقوق و تکالیفی در مقابل یکدیگر پیدا می کنند که یکی از این تکالیف که بر عهده مرد نهاده شده عبارت است پرداخت نفقه زن. در قانون مدنی تکلیف مرد در پرداخت نفقه از زمان وقوع عقد نکاح دائم شروع می شود و اینکه مراسم عروسی و تشریفات آن برگزار بشود و یا نشود، تاثیری در این تکلیف ندارد. در عمل و آنچه که در عرف شاهد آن هستیم اینگونه است که در دوران عقد و قبل از شروع زندگی مشترک، دختر در خانه پدرش است و بیشتر مایحتاج او توسط پدرش تامین می شود.

اگر میان دوران عقد تا برگزاری تشریفات مراسم عروسی و آغاز زندگی مشترک فاصله طولانی باشد باز هم عقیده بر این است که مرد تکلیفی در پرداخت نفقه بجز خرید هدایای مناسبتی، ندارد در حالیکه قانوناً و شرعاً پرداخت نفقه از لحظه اجرای خطبه عقد بر عهده مرد قرار می گیرد.

ترک انفاق
ترک انفاق – عدالت سرا
ترک انفاق چیست؟

در صورتی که مرد، بنا به هر علتی، از پرداخت نفقه همسر خود امتناع ورزد، زن می تواند با مراجعه به دادسرای محل، شکایتی را تحت عنوان “ترک انفاق” بر علیه شوهر خود مطرح نماید. زن میتواند جهت مطالبه نفقه زمان “گذشته” خود در دادگاه حقوقی، دادخواست مطالبه نفقه بدهد اما جهت مطالبه نفقه زمان “حال” خود میتواند اقدام به شکایت ترک انفاق در دادگاه کیفری نماید. در دادسرا تحقیقات اولیه نسبت به شکایت وارد شده مطرح می گردد و در ابتدا اظهارات زوجه بعنوان شاکی پرونده اخذ می گردد و در مرحله بعد، زوج (مرد) به دادسرا احضار می گردد.

در این مرحله می بایست ثابت نماید که نفقه همسر خود را پرداخت نموده است.

زن میتواند در ضمن شکایت خود، شهودی را نیز به دادسرا جهت اثبات ادعای خود، معرفی نماید. شهود معرفی شده می بایست اطلاعات لازم و کافی را از زندگی شاکی و متهم پرونده، داشته باشند و شهادت بدهند که اطلاع دارند، مرد، نفقه همسر خود را نپرداخته است.

اصلی ترین شرایطی که می بایست شهود دارا باشند، شامل موارد ذیل می شود:

  1. از بستگان نزدیک زوجه نباشند.
  2. اطلاع کافی داشته باشند که متهم نفقه همسر خود را پرداخت نکرده است.
  3. مدارک شناسایی شهود جهت احراز هویت تقدیم دادگاه گردد.

در صورتی که برای دادگاه مسجل گردد که مرد، نفقه‌ی همسر خود را پرداخت نکرده است، به مجازات ترک انفاق محکوم می گردد.

مطلب مرتبط: نمونه شکواییه ترک انفاق

نفقه فرزندان

پسران تا هجده سالگی و تا زمانی که در خانه پدر خود تحصیل می‌کنند، حتی در صورت جدا نشدن پدر و مادر از هم می‌توانند دادخواست نفقه فرزند ارائه کنند؛ اما پس از هجده سالگی و با اتمام تحصیل دیگر پدر وظیفه ‌ای برای پرداخت نفقه او نخواهد داشت.

نکته جالب توجه در قانون این است که دختران تا زمان ازدواج به شرط نداشتن درامد می‌توانند تقاضای نفقه گذشته داشته باشند، ولی اگر دختری ازدواج کند و پس از آن طلاق بگیرد دادگاه دیگر به شکایت او برای نفقه گذشته رأی مثبتی نمی‌دهد.

ترک انفاق
ترک انفاق – عدالت سرا
مجازات ترک انفاق چیست؟

ماده ۶۴٢ قانون مجازات اسلامی مقرر میدارد:

“هر کس با داشتن استطاعت مالی، نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد یا از تأد‌‌یه نفقه، سایر اشخاص واجب ‌النفقه امتناع کند، دادگاه او را از سه ماه و یک ‌روز تا پنج ماه حبس محکوم می‌کند.”

مطلب مرتبط: نمونه اظهارنامه پرداخت نفقه

نشست قضائی استان قم ۱۳۸۴/۰۳/۰۵

خانمی مدعی است همسرش بیش از شش ماه به وی نفقه پرداخت نکرده و به همین دلیل دادخواست طلاق داده است با توجه به وکالتی که زوج در عقدنامه به زوجه داده و ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی آیا لازم است زوجه بدواً نفقه را مطالبه و زوج به پرداخت نفقه محکوم شود و پس از آنکه معلوم شد اجبار زوج به پرداخت نفقه ممکن نیست دعوای طلاق مطرح کند یا از همان ابتدا می‌تواند طلاق را مطرح و به ‌دلیل ترک انفاق به دعوا، رسیدگی و وقتی برای دادگاه محرز شد اجبار زوج به پرداخت نفقه ممکن نیست گواهی طلاق را صادر کند؟

۲. چنان‌چه زوجه دعوای طلاق را به ‌دلیل عسر و حرج ناشی از عدم پرداخت نفقه مطرح کند آیا لازم است ابتدا جداگانه دعوای ترک انفاق را مطرح کند مثل سؤال اول یا از همان ابتدا در حین دعوای طلاق، دلیل ترک انفاق قابل رسیدگی است؟

نظر هیئت عالی

اعـمال وکالـت برای طـلاق با توجه به تصریح قانون در مـورد شرط ضمن عقد، منوط به اثبات عدم پرداخت به مدت شش ماه یا بیشتر و عدم امکان الزام است. لذا زوجه باید قبل از درخواست طلاق، دعوای نفقه را اقامه و با انجام اقدامات اجرایی بر دادگاه معلوم سازد که امکان استیفا از اموال و دارایی زوج غیرممکن است و طرح دعوای طلاق قبل از این مورد صحیح نبوده و اگر مطرح شود دادگاه طبق ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی باید اقدام کند.
در مورد سؤال دوم نیز به همین صورت خواهد بود مگر در صورتیکه دادخواست به دلیل عسر و حرج موضوع ماده ۱۱۲۹ مطرح شود با این شرایط که زوج اقرار به عدم توانایی مالی داشته باشد و زوجه به این اقرار صحه گذارد و دادگاه نیز عسر و حرج را احراز کند در اینصورت نیازی به طرح دعوای نفقه به شکل مارالذکر نیست.

نکته مهم:

جرم ترک انفاق یک جرم مستمر است یعنی اینکه در هر زمانی که مرد نفقه همسر خود را پرداخت نکند، زن میتواند به دفعات اقدام به طرح شکایت کیفری ترک انفاق نماید.

جهت مشاوره حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری به صفحه تماس با ما مراجعه فرمائید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن