بدی را با عدالت پاسخ دهيد، مهربانی را با مهربانی. كنفوسيوس دادگاهی بالاتر از دادگاه‌های عدل وجود دارد و آن دادگاه وجدان است. مهاتما گاندی تا زمانی كه توده مردم برای بهبود حال يكديگر احساس مسئوليت نكنند، عدالت اجتماعی تحقق نمی يابد. هلن كلر
لوگوی عدالت سرا

نحوه انجام تامین خواسته چگونه است؟

تامین خواسته

تامین خواسته چیست؟

تامین خواسته عبارت است از اینکه خواهان دعوا قبل یا در حین صدور حکم، با معرفی اموال خوانده دعوا از دادگاه صالح تقاضای توقیف اموال خوانده را می نماید. گاهی اوقات بیم آن می رود که فرد بدهکار با انجام اقدامات گوناگون از قبیل انتقال اموال خود به دیگران سعی بر آن دارد که از پرداخت دین خود امتناع ورزد، لذا فرد طلبکار می تواند با معرفی اموال وی تا میزان طلب خود به دادگاه و توقیف آن حق خود را محفوظ دارد.

مطابق با ماده ١٠٨ قانون آیین دادرسی مدنی

“خواهان می تواند قبل از تقدیم دادخواست یا ضمن دادخواست راجع به اصل دعوا یا در جریان دادرسی تا وقتی که حکم قطعی صادر نشده است در موارد زیر از دادگاه درخواست تامین خواسته نماید و دادگاه مکلف به قبول آن است (در موارد ذیل نیاز به سپردن خسارت احتمالی نیست):

  • دعوا مستند به سند رسمی باشد. (میان سند رسمی لازم الاجرا و سند رسمی غیر لازم الاجرا تفاوتی از این حیث نیست ولی اسناد عادی که اعتبار اسناد رسمی را دارند و همین طور اسناد عادی لازم الاجرا مشمول این امتیاز نمی شوند)
  • خواسته در معرض تضییع یا تفریط باشد.
  • در مواردی از قبیل اوراق تجاری واخواست شده که به موجب قانون، دادگاه مکلف به قبول درخواست تامین باشد. (مانند سفته)
  • خواهان، خساراتی را که ممکن است به طرف مقابل وارد آید، نقداً به صندوق دادگستری بپردازد.

تبصره: تعیین میزان خسارت احتمالی، با در نظر گرفتن میزان خواسته، بسته به نظر دادگاهی است که درخواست تامین را می پذیرد. صدور قرار تامین موکول به ایداع خسارت خواهد بود.”

در مواردی که پرداخت خسارت احتمالی نیاز است، الزاماً باید وجه نقد باشد که به صندوق دادگستری پرداخت می گردد و میزان آن به نظر دادگاه بستگی دارد.

بیشتر بخوانید: نحوه مطالبه ثمن قرارداد

در کدام دعاوی خوانده نمی تواند برای تامین خسارت احتمالی خود تقاضای تامین نماید؟

در دعاوی که مستند آنها چک یا سفته یا برات باشد و همچنین در مورد دعاوی مستند به اسناد رسمی و دعاوی علیه متوفی، خوانده نمی تواند برای تامین خسارت احتمالی خود تقاضای تامین نماید. درخواست تامین خواسته از دادگاهی میشود که صلاحیت رسیدگی به دعوا را دارد. در صورتی که درخواست کننده تامین تا ده روز از تاریخ صدور قرار تامین نسبت به اصل دعوا دادخواست ندهد، دادگاه به درخواست خوانده، قرار تامین را لغو می نماید.

ذکر این نکته الزامی است با توجه به اینکه قرار تامین خواسته از تصمیمات دادگاه می باشد وجود همه شرایط اقامه دعوا (اهلیت، ذی نفعی، ذی سمتی، منجز بودن و …) برای درخواست تامین ضروری است و این درخواست قابلیت طرح در مراحل بدوی و تجدیدنظر را دارد.

دادگاه صالح، جهت رسیدگی به درخواست تامین خواسته، دادگاهی است که نسبت به اصل دعوا صالح به رسیدگی است ولو اینکه مال مورد درخواست تامین خارج از حوزه دادگاه صالح باشد.

نحوه انجام تامین خواسته چگونه است؟
نحوه انجام تامین خواسته چگونه است؟ – عدالت سرا
چه خواسته ای را می توان توقیف نمود؟

خواسته ای قابل تامین (توقیف) است که میزان آن معلوم یا عین معین باشد یعنی اینکه خواسته باید قابل بازداشت باشد. بنابراین در تامین خواسته الزاماً مال توقیف می شود (مانند حساب بانکی، خودرو و …) و الزام به فعل یا ترک فعل قابل توقیف نیست (مانند اینکه در دعوای الزام به انجام تعهد نمی توان مالی را بابت تامین خواسته توقیف نمود) چرا که قابل بازداشت نمی باشد.

پس از تقدیم دادخواست، مدیر دفتر مکلف است پرونده را فوراً به نظر دادگاه برساند و دادگاه باید بدون اخطار به طرف، رسیدگی کرده و رای صادر نماید. اصل بر این است که قرار تامین خواسته به خوانده ابلاغ و سپس اجرا شود اما اجرای قبل از ابلاغ نیز ممکن است. در مواردی که ابلاغ فوری ممکن نباشد و تاخیر اجرا باعث تضییع یا تفریط خواسته گردد ابتدا قرار تامین اجرا و سپس ابلاغ می شود.

رسیدگی به درخواست تامین خواسته مستلزم پرداخت هزینه دادرسی معادل دعاوی غیر مالی است.

بیشتر بخوانید: ابطال اجراییه ثبت به چه معناست؟

آیا قرار قبول یا رد تامین خواسته قابلیت اعتراض و شکایت را دارد؟

قرار قبول یا رد تامین قابل تجدیدنظر نیست. البته در صورتی که قرار تامین قبول و صادر شود قابل اعتراض است که طرف دعوا میتواند ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ، در همان مرحله و در همان دادگاه اعتراض نماید و دادگاه در اولین جلسه به اعتراض رسیدگی نموده و تعیین تکلیف می کند.

در صورتی که قرار تامین خواسته اجرا شده باشد و خواهان بموجب رای قطعی محکوم به بطلان دعوا یا بی حقی شود (شکست خواهان) خوانده حق دارد ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ حکم قطعی، بدون رعایت تشریفات و بدون پرداخت هزینه تنها با تسلیم دلایل، مطالبه خسارت کند. دادگاه در وقت فوق العاده رسیدگی و رای مقتضی صادر می نماید.

در صورت عدم مطالبه خسارت توسط خوانده با شرایط فوق، تامین (خسارت احتمالی) به درخواست خواهان به خودش مسترد می شود.

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

شماره نظریه: ۱۵۸۱/۹۶/۷ شماره پرونده: ۱۲۱۴-۱/۱۲۷-۹۶ تاریخ نظریه: ۱۳۹۶/۰۷/۱۱

در پرونده‌ای پس از صدور حکم محکومیت فردی وفق سند عادی و قبل از قطعیت آن محکوم له درخواست تأمین خواسته نسبت به اموال محکوم علیه می‌نماید آیا در این فرض رأی دادگاه به منزله سند رسمی بوده و نیازی به تودیع خسارت احتمالی نمی‌باشد و یا اینکه قبل از قطعیت دادنامه حکم صادره به منزله سند رسمی نبوده و باید خسارت احتمالی پرداخت شود.

در فرض سوال که خواهان پس از صدور حکم دادگاه بدوی و قبل از قطعیت آن، درخواست صدور قرار تامین خواسته نموده است، با توجه به ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی در امور مدنی که صریحاً صدور قرار تامین خواسته را تا قبل از اینکه حکم قطعی صادر شده باشد، مجاز دانسته و با توجه به اینکه مستند دعوای خواهان، سند عادی بوده است، لذا لزوماً باید خسارت احتمالی مناسب اخذ شود و موضوع مشمول بند د ماده ۱۰۸ می باشد و حکم غیر قطعی به منزله سند رسمی نیست و معافیت از خسارت احتمالی با این استدلال جایز نمی‌باشد.

جهت مشاوره حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری به صفحه تماس با ما مراجعه فرمائید.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

به بالای صفحه بردن